Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την επίδραση που είχε και έχει η ατρόμητη Βρετανίδα όλες αυτές τις δεκαετίες στο χώρο τον περιοδικών μόδας με τη δυναμική προσωπικότητα και αναμφισβήτητα στη βιομηχανία ενδυμάτων. Μέσα από την κυριαρχία (πωλήσεις, διαφημιστικά έσοδα, γενικότερη επιρροή), η Αμερικανική έκδοση υπήρξε, αν όχι η πιο πρωτότυπη, σίγουρα εκείνη που με ευκολία μπορούσε να εκτινάξει στα ύψη τις πωλήσεις μια συλλογής ή να χρήσει αστέρι διεθνούς ακτινοβολίας τον σχεδιαστή που εντυπωσίαζε την Άννα. Για να είμαστε ειλικρινείς, η Ιταλική Vogue στα χρόνια της Franca Sozzani (1988-2016) έχει μείνει στην ιστορία για τα επικά, συχνά με θεατρικό ύφος editorial - υπερπαραγωγές που τύπωνε στις σελίδες της. Ένα από τα πιο τολμηρά φωτογραφικά εκείνης της εποχής, υπήρξε και το «Makeover Madness» με θέμα τις αισθητικές επεμβάσεις και πρωταγωνίστρια την Linda Evangelista, φωτογραφισμένη από τον Steven Meisel. Ένα τεύχος που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2005 και το έχω ακόμα στη βιβλιοθήκη μου. Φυσικά η Γαλλική έκδοση έχει επίσης παρουσιάσει εξαιρετικά editorial μόδας και ειδικότερα, υπό την ηγεσία της υπέρκομψης Carine Roitfeld από το 2001 έως το 2012, (εκδότριας τώρα του εξαμηνιαίου CR Fashion Book), διέθετε εκδοτικά την πιο «άγρια» και unapologetic θηλυκότητα. Θα ήταν όμως άδικο να πούμε ότι δεν έχουμε δει πολλές και αξέχαστες εικόνες στην Αμερικανική Vogue, καθώς μέχρι πριν από κάποια χρόνια, τη θέση της Creative Director και υπεύθυνης για πολλές επιμέλειες, κατείχε η μοναδική και αξεπέραστη Grace Coddington, η σημαντικότερη fashion editor πολλών δεκαετιών. Απλά η Γουίντουρ, ανέκαθεν, ακολουθούσε μια πιο mainstream προσέγγιση σε γενικότερο επίπεδο, αισθητικά. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε το γεγονός, ότι η Αμερική είναι μια από τις πιο ψευτο-συντηρητικές κοινωνίες, αν αυτό δικαιολογεί κάποιες επιλογές.
Η κυριαρχία του ίντερνετ, η σαφής πολιτική θέση και η δυναμική της Γουίντουρ
Τα (αρκετά) τελευταία χρόνια και ίσως λόγω της κυριαρχίας του internet, άρχισαν να πρωταγωνιστούν στα εξώφυλλα της Αμερικάνικης έκδοσης, διάσημα celebrities, από ηθοποιούς έως reality περσόνες σε αντίθεση με μοντέλα, γεγονός που προφανώς είχε να κάνει με την προσέλκυση αναγνωστών που είχαν ήδη αρχίσει να εγκαταλείπουν γενικότερα τα έντυπα και προφανώς και την Vogue. Βέβαια, όπως κάποτε δήλωσε και η Carine Roitfeld σε μια συνέντευξή της, «εγώ είμαι απλά μια stylist, η Άννα είναι μια πολιτικός», και νομίζω ότι αυτό τα λέει όλα. Η επιτυχία και η ξεχωριστή θέση της Αμερικανικής έκδοσης υπήρξε τόσο μεγάλη που (πρωτοφανές για περιοδικό μόδας) έπαιρνε και ξεκάθαρη πολιτική θέση. Η σύζυγος του Τραμπ, Μελάνια, ποτέ δεν φωτογραφήθηκε για το εξώφυλλο, αλλά και ο ίδιος ο Τραμπ, σύμφωνα με τις δηλώσεις της Γουίντουρ, είχε αποκλειστεί από το Met Gala. Μη ξεχνάμε ότι λίγες ημέρες πριν τις τελευταίες εκλογές, εμφανίστηκε και σε διαδήλωση κατά των συντηρητικών κρατώντας ντουντούκα και φωνάζοντας συνθήματα εναντίον του υποψήφιου προέδρου. Η αλήθεια είναι ότι ήταν και παραμένει ατρόμητη, καθώς δύσκολα θα συναντούσαμε παρόμοιες συμπεριφορές και δημόσιες δηλώσεις από άλλη διευθύντρια περιοδικού με αντίστοιχο περιεχόμενο. Η πρωτοφανής δυναμική που η Άννα Γουίντουρ ακόμα διαθέτει στην Conde Nast, δεν αποδεικνύεται μόνο από την παραμονή της σε μια πολύ υψηλή θέση, εκείνης της Chief Content Officer στο σύνολο σχεδόν των εκδόσεων της εταιρείας αλλά θα κατέχει και τον τίτλο της Global Editorial Director for Vogue. Στην ουσία θα ελέγχει και τη νέα υπεύθυνη η οποία πια θα ονομάζεται Head of Editorial Content (όπως σε πολλές ήδη χώρες που ο τίτλος έχει ήδη αλλάξει), αλλά παράλληλα, και τη θεματολογία όλων των εκδόσεων της Vogue ανά τον κόσμο. Πάνω από όλα όμως, είναι εκείνη που πρόκειται να αποφασίσει όπως δείχνουν τα πράγματα, για τη νέα της διάδοχο, καθώς ηγείται της έρευνας για την αντικαταστάτρια της.
Τέλος εποχής
Πρόκειται ξεκάθαρα για το τέλος μιας εποχής, θα λέγαμε και μιας επισπευσμένης εκδοτικής θεματικής ενοποίησης (κάτι που έχουμε δει κατά καιρούς να συμβαίνει την τελευταία δεκαετία) με συχνές ανταλλαγές θεματολογίας και κοινά concept κάποιους μήνες, σε κάποιες εκδόσεις παγκοσμίως. Ίσως πρόκειται σε αυτές τις δύσκολες εκδοτικά εποχές, να είναι και μια λύση (όχι ίσως η δημιουργικότερη) για να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις όπως εκείνη του «ατίθασου» και εξαιρετικού Emanuelle Farneti, αντικαταστάτη της Franca Sozzani που τελικά (μάλλον) παραιτήθηκε μετά από τέσσερα χρόνια στη θέση αυτή, αν και τα ειδικά media μίλησαν για «αποκεφαλισμό». Υπήρξε διορατικός και πρωτοπόρος, έβαλε στο εξώφυλλο την υπέροχη Lauren Hutton στην ηλικία των εβδομήντα ετών φωνογραφημένης από τον Steven Klein, αλλά αφιέρωσε και ένα τεύχος στα δικαιώματα των παιδιών. Ο Farneti, έμπειρος δημοσιογράφος με αξιόπιστη φήμη, χάρισε έναν εννοιολογικό χαρακτήρα στην Ιταλική έκδοση και τόλμησε να αλλάξει την εξαιρετική κατά τα άλλα αισθητική που είχε διαμορφώσει η Sozzani, μια από τις σπουδαιότερες fashion editors του 21ου αιώνα, όμως, μέσα από ένα σύγχρονο δημοσιογραφικά και τολμηρό αισθητικό φίλτρο. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με τον υπερ-ταλαντούχο Edward Enninful της Βρετανικής Vogue (2017-2023), που ξεκίνησε με μεγάλη υποστήριξη από τα «κεντρικά» και ενώ ανέλαβε και την εποπτεία των Ευρωπαϊκών εκδόσεων, ξαφνικά αποχώρησε. Να θυμίσουμε ότι ο συγκεκριμένος προωθούσε με σθένος την διαφορετικότητα, τον ηλικιακό ρατσισμό και την ομορφιά της έγχρωμης φυλής. Στο τελευταίο του, επικό εξώφυλλο, κατάφερε να συγκεντρώσει 40 διάσημες γυναίκες όλων των ηλικιών, που στα χρόνια της θητείας του εμφανίστηκαν στην Βρετανική Vogue. Ένα εξώφυλλο του τεύχους Μαρτίου 2024 που κυριολεκτικά «έσπασε» το ίντερνετ, καθώς αναδημοσιεύτηκε με διθυραμβικά σχόλια σε όλα τα δημοσιογραφικά sites και τα προφίλ των απανταχού influencers που ασχολούνται με τη μόδα και όχι μόνο, στα social media.
Ισοπεδωτικές αλλαγές
Σε μια εποχή που οι ιστοσελίδες, προλαβαίνουν πολύ πριν από τα έντυπα να μας πληροφορήσουν για ότι νέο συμβαίνει, ακόμα και για τις επιδείξεις μόδας, ίσως αυτή η κατά κάποιο τρόπο αυστηρή παρακολούθηση και «ενοποίηση» των συγκεκριμένων εκδόσεων, να είναι ένας ενδεδειγμένος τρόπος για να συρρικνωθούν τα έξοδα γενικότερα και να αντιμετωπιστούν τα μειωμένα έσοδα. Μην ξεχνάμε ότι στις χρυσές εποχές των περιοδικών και σε ένα βαθμό ακόμα και σήμερα, όλες οι Vogue ξόδευαν τεράστια ποσά για την ολοκλήρωση κάθε τεύχους, κερδίζοντας όμως και απίστευτα έσοδα από τις διαφημίσεις και σε ένα βαθμό τις πωλήσεις τους. Αυτή όμως η νέα εκδοτική γραμμή, ουσιαστικά δείχνει να μπλοκάρει την ανάπτυξη της προσωπικότητας και το δημιουργικό όραμα του εκάστοτε νέου διευθυντή και του νέου creative director (στην Vogue, τον τίτλο του creative director, παραδοσιακά, κατέχει ο-η fashion director). Αυτό που επίσης με κάνει να αναρωτιέμαι, είναι ότι σε αυτή τη μετάβαση, θα πρωταγωνιστήσει πάλι η Άννα Γουίντουρ, μια διευθύντρια με τεράστια φήμη, που στο πρώτο της τεύχος μετά την ανάληψη των καθηκόντων της ως editor in chief, έβαλε στο εξώφυλλο τον Νοέμβριο του 1988, μια φωτογραφία του σπουδαίου Peter Lindbergh με το μοντέλο Michaela Bercu με ξεχτένιστα μαλλιά, να φορά μια μπλούζα υψηλής ραπτικής του Christian Lacroix αξίας όπως λέγεται 10.000 δολαρίων, διακοσμημένης με πετράδια και συνδυασμένης με ένα τζιν παντελόνι. Κάτι που θεωρήθηκε επανάσταση καθώς ξεχτένιστα μαλλιά και τζιν, ήταν μέχρι τότε ανήκουστο να εμφανιστούν, όχι μόνο στο εξώφυλλο, αλλά ακόμα και σε μια μικρή φωτογραφία στο εσωτερικό του περιοδικού. Αναρωτιέμαι λοιπόν, πόσο μεγάλο θα είναι το προσωπικό της κέρδος (εκτός και αν αυτή η ας πούμε ουδετερότητα, είναι τώρα η άποψη της για τις εκδόσεις), ώστε να πρωτοστατήσει σε αυτή την «ισοπεδωτικά» ολοκληρωτική αλλαγή που ήδη συμβαίνει στις απανταχού Vogue και θα την ακολουθήσει ως φήμη στο μέλλον. Θα μου πείτε βέβαια ότι οι εκδοτικές εταιρείες πρέπει να βρουν τρόπους να επιζήσουν και είναι απολύτως λογικό. Όμως ξεκάθαρο είναι επίσης, ότι, οι εποχές που κάποιες και κάποιοι «λοξοί», που αγόραζαν πριν από κάποια χρόνια τρεις και τέσσερις διαφορετικές εκδόσεις της Vogue, γιατί κάθε μία από αυτές είχε την υπογραφή μιας ή ενός editor in chief με δυνατή προσωπικότητα που την επέβαλε, καταγράφοντας την ξεκάθαρα στο ύφος και την αισθητική του εντύπου με μοναδικό τρόπο και καθιστώντας το μοναδικό, ίσως έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Το μέλλον θα δείξει.
Photo 1. H Linda Evangelista από τον Steven Meisel για την Ιταλική Vogue, σε μία εικόνα από το φωτογραφικό editorial με τίτλο Makeover Madness
Photo 2. Αριστερά το πρώτο εξώφυλλο υπό την ηγεσία της Γουίντουρ από τον Peter Lindberg. Δεξιά το τελευταίο εξώφυλλο του Edward Enninful στην British Vogue. Ένας ύμνος στην συμπερίληψη
Photo 3. Αριστερά στο εξώφυλλο της Γαλλικής Vogue όταν την διεύθυνση είχε αναλάβει η Carine Roitfeld, ποζάρει με sexy διάθεση η Gisele Bundchen στον φακό του Mario Sorrenti. Δεξιά, την εποχή του Emanuele Farneti στην Ιταλική έκδοση, η μοναδική Lauren Hutton φωτογραφίζεται από τον Steven Klein
Photo 4. H Michele Obama, πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, μπροστά από το φακό της Annie Leibovitz για το εξώφυλλο της Αμερικανικής Vogue. Δεξιά η Kate Moss με την επιμέλεια της σπουδαίας Grace Coddington, φωτογραφίζεται στο ξενοδοχείο Ritz από τον Tim Walker για την Αμερικανική Vogue
Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση