Πάντα με την εξαιρετική παρέα του Ηλία Μακρίδη από την ένωση των ποιοτικών παραγωγών της Κύπρου WINECORE και του Νίκου Ιωαννίδη (τον οποίο ευχαριστώ και για τις όμορφες φωτογραφίες του ταξιδιού) αφήσαμε τα οινοποιία που κατά τα λόγια του Δανιήλ Αναστάση «βρίσκονται πάνω από τα σύννεφα» και κατηφορίσαμε για τους επόμενους προορισμούς μας. Το κατηφορίσαμε βέβαια μόνο συγκριτική έννοια έχει αφού ακόμα και τα χαμηλότερα οινοποιεία βρίσκονται σε υψόμετρα που τα περισσότερα ελληνικά θα ζήλευαν και σε κάθε περίπτωση πολύ πάνω από τα 500μέτρα που ορίζουν τους ευρωπαϊκούς αμπελώνες μεγάλου υψομέτρου.
Δεν χρειάζεται πολλή ώρα για να καταλάβει κανείς γιατί ο Σοφοκλής Βλασίδης είναι ίσως ο κορυφαίος spokeman του Κυπριακού κρασιού, έστω και αν μέχρι το 2013 ο απόφοιτος του ξακουστού UC Davis βασίστηκε στις διεθνείς ποικιλίες. Όμως η τελευταία δεκαετία τον έχει βρει να προσφέρει το περφεξιονιστικό του άγγιγμα στα πιο αξιόλογα γηγενή σταφύλια, με πρώτα και καλύτερα το Ξυνιστέρι και το Γιαννούδι.
Το πάθος του Σοφοκλή φαίνεται στα μάτια, τα επικοινωνιακά του χαρίσματα είναι αδιαμφισβήτητα και τα κρασιά που προέρχονται από το φουτουριστικό οινοποιείο του στο Κοιλάνι ανάμεσα στα καλύτερα του νησιού. 250 στρέμματα –τα 80 γύρω από το οινοποιείο- καλλιεργεί ο σπουδαίος οινοποιός, όλα τους ανάμεσα στα 700 και 1100 μέτρα (φωτό παρουσίασης). Η επιστημονική προσέγγιση και ο πολύχρονος πειραματισμός έχει οδηγήσει σε μια συλλογή όπου το φρούτο και η φινέτσα έχουν τον πρώτο ρόλο.
Στην ντοπιολαλιά αλάτες είναι τα φτερά, φτερά που ελπίζει ο παραγωγός να δώσει στην ποικιλία Ξυνιστέρι με μια ζυμωμένη σε βαρέλι cuvee. Το Alates 2022 (8/10) είναι ακόμα κλειστό, ωστόσο βάζει λίγο εξωτισμό πλάι στα αρώματα των ζυμών και των δημητριακών αλλά και μια ιδέα τανίνες δίπλα στο χαμηλό του Ph. Αν το ’22 προβάλει την δομή και την αυστηρότητα απαιτώντας τουλάχιστον μια 5ετία στην κάβα, το 2018 (8,5/10) πιστοποιεί ότι η υπομονή ανταμείβεται. Αρκετά γεμάτο, εντυπωσιακά μακρύ και πυκνό στα αρώματα βανίλιας, κίτρινου φρούτου και μάνγκο, έχει χωνέψει πανέμορφα την οξύτητα σε ένα υψηλότατου επίπεδου σύνολο. Το Alates 2020 (8/10) βρίσκεται ενδιάμεσα όχι μόνο χρονολογικά αλλά και στιλιστικά, ενισχύοντας την αίσθηση της φρεσκάδας με νότες κίτρου στο flavor.
Oroman είναι το όραμα η το όνειρο. Εγώ θα κρατήσω και τα δύο μιας και αυτή η ετικέτα είναι ένα κρασί -όνειρο που υλοποιεί το όραμα που παραγωγού για ένα κρασί παγκόσμιας κλάσης από την κορυφαία ποικιλία Γιαννούδι. Το Oroman 2018 (9/10) βέβαια περιέχει και μια τζούρα Syrah, σε ένα όργιο ορυκτότητας, φινέτσας και πιπεράτου μάκρους που γεμίζει το χώρο με αρώματα βύσσινου και κερασιού. Το 2021 (9/10) είναι πιο πυκνό, έντονο και μαύρο στο φρούτο, δίχως ωστόσο να θυσιάζει στάλα ευγένειας και επίγευσης. Επιπλέον προσφέρει ως bonus όξινη, τανική δομή που θα του επιτρέψει να συναρπάζει για τουλάχιστον άλλη μια 10ετία. Τουλάχιστον τον ίδιο χρόνο χρειάζεται το Oroman 2022 (8,5/10) στην πρώτη χρονιά που παράγεται αποκλειστικά από Γιαννούδι, προκειμένου να χωνέψει το βαρέλι και να καταστήσει το στόμα εφάμιλλο της μεθυστικής στο χαρακτήρα μαύρου μούρου, ιβίσκου και μπαχαριών μύτης.
4 χιλιόμετρα στην ευθεία χωρίζουν το οινοποιείο Βλασίδη από το Οίνου Γη. Το δημιούργημα της γνωστής δικηγορικής οικογένειας Βασιλειάδη βρίσκεται έξω από το γραφικό χωριό Όμοδος, με τις εντυπωσιακές εγκαταστάσεις του οινοποιείου να παραπέμπουν σε Δράμα!
Το ίδιο συμβαίνει και στον αμπελώνα, αφού το Οίνου Γη είναι περικυκλωμένο από 1200 στρέμματα. Μάλιστα αυτά χορταίνουν και το μάτι, αφού οι λόφοι του Αφάμη και της Λαόνας που ανεβαίνουν ως τα 1060 μέτρα προσφέρουν μια 360ο εμπειρία από το εντυπωσιακό μπαλκόνι.
Εδώ πνέει άρωμα γυναίκας, μιας και η Άννα Μαρία Βασιλειάδη τρέχει το όλο project, ενώ η «δική μας» Άρτεμις Τουλάκη το οινολογικό του κομμάτι. Η εμπειρία της τελευταίας στα αφρώδη ίσως εξηγεί γιατί το Pet Νat Brut Nature 2023 (8/10)–ένα 100% Ξυνιστέρι-είναι ικανό να κάνει ακόμα και μένα να αγαπήσω το είδος! Εκρηκτικό στα αρώματα κίτρινων φρούτων και ζυμών και παιχνιδιάρικο στο στόμα είναι ένα από τα καλύτερα pet nat που έχω δοκιμάσει.
Το οινοποιείο σε παραπέμπει σε μοντέρνο στυλ και καθαρότητα και αυτό ακριβώς προσφέρουν το φρουτώδες πλην σχετικά αδύναμο Ξυνιστέρι 2024 (7/10), το πιο γεμάτο και ανθώδες Πρωμάρα 2024 (7,5/10) και το ακόμα πιο πληθωρικό Βασίλισσα 2024 (7,5/10), καρπός ενός ακόμα μοδάτου λευκού σταφυλιού.
Το καλύτερο πάντως ήσυχο κρασί της συλλογής είναι το καινούργιο ροζέ Λευκάδα 2024 (8/10), το οποίο ρεφάρει το άτονο άρωμα φραγκοστάφυλου με γοητευτική γευστική αγριάδα· και καλύτερο ερυθρό το πυκνό Μαραθεύτικο 2020 (7,5/10) με τη σκοτεινή μαύρη μύτη και την τανική δομή του.
Πάντως μην προσπεράσετε την «καθημερινή» σειρά Πλαγιά, αφού το Λευκό 2024 (7,5/10) εκμεταλλεύεται το Μοσχάτο για να προσφέρει ζωντάνια και μπρίο ενώ το Ροζέ 2024 (7,5/10) διαθέτει μαλακή, ευχάριστη γεύση μέσα από μια σπάνια σύμπραξη Ξυνιστεριού και Μαύρου.
Όταν τελευταίος προορισμός είναι το οινοποιείο Ζαμπάρτα ξέρεις εκ των προτέρων ότι το last σίγουρα δεν είναι least, αφού το δημιούργημα του αείμνηστου Άκη Ζαμπάρτα βρίσκεται στην αιχμή του δόρατος του κυπριακού κρασιού. Ο σπουδαίος οινοποιός άφησε ένα πολύ ισχυρό αποτύπωμα πολύ πριν ξεκινήσει την δική του προσπάθεια το 2006, ενώ ο αυστραλοσπουδαγμένος Μάρκος Ζαμπάρτας και η σύζυγος του Marleen με την αρωγή μιας ικανότατης ομάδας όχι μόνο ανέλαβαν τα ηνία αλλά και οδηγούν το οινοποιείο του Αγίου Αμβροσίου σε υψηλότατα ποιοτικά επίπεδα.
Ατμομηχανή της τρομερής συλλογής τα 250 στρέμματα αμπελώνων που το οινοποιείο καλλιεργεί χωρίς συμβιβασμούς. Πολυτιμότερο πετράδι σε αυτό το στέμμα των σπάνιων γαιών είναι το αμπελοτόπι Μαργκελίνα, ένα λιλιπούτειο Cru φυτεμένο το 1921 κυρίως με Μαύρο.
Το ζωντανό αυτό μνημείο με τα αυτόριζα κύπελλά δεν έχει πολλά χρόνια που έχει περάσει σε παραγωγή ανταποδίδοντας την αγάπη του αμπελουργού Χριστόδουλου Καραολή. Το Margelina 2023 (8/10) ωριμάζει μόλις για ένα 6μηνο σε παλαιά βαρέλια, ώστε ο γεμάτος κόκκινα φρούτα και μπαχάρια χαρακτήρας του που πατά σε 15% αλκοόλ και αρκετές τανίνες να μην σκεπαστεί από το ξύλο.
Το Ξυνιστέρι Single Vineyard αποτείνει φόρο τιμής σε ένα άλλο εξαιρετικό, ασβεστολιθικό αμπελοτόπι 40 ετών που βρίσκεται σε υψόμετρο 900 μέτρων, το Μαντριά. Το 2024 (8,5/10) μας δείχνει την μαλακή, εκφραστική, γλυκόπιοτη πλην καλοδομημένη πλευρά αυτού του terroir, ενώ το πιο αυστηρό 2023 (8,5/10) μια πιο ορυκτή και μπολιασμένη με μνήμες βρεγμένου μαλλιού.
Το οινοποιείο βέβαια δεν χρειάζεται ισχυρά αφηγήματα σπουδαίων Cru, αφού και τα κρασιά …πολλαπλών πηγών είναι εφάμιλλα! Όποιος θέλει μια λευκή απόδειξη αρκεί να δοκιμάσει το φρουτώδες, μελένιο και ταυτόχρονα σπιρτόζικο Ξυνιστέρι Αμφιθέατρο 2023 (8/10), ενώ οι φίλοι των ερυθρών ας στραφούν προς το Μαραθεύτικο. Ναι, η a la Μανδηλαριά ποικιλία ζητά πολύ ντάντεμα, αλλά ανταποδίδει με μαύρα φρούτα, λουλούδια και φυτικότητα καθώς και με τανικό μάκρος. Το Μαραθεύτικο 2023 (8/10) δεν αφήνει αμφιβολία περί των παραπάνω, ενώ το 2018 (8/10) είναι πιο ώριμο και ομογενοποιημένο αλλά διόλου λιγότερο στυφό!
Το τέλος ενός τέτοιου ταξιδιού είναι πάντα πικρό, οπότε τίποτα δεν μπορεί να ισορροπήσει την κατάσταση καλύτερα από την γλύκα μιας Κουμανταρίας. Το Melusine Commandaria 2012 (8,5/10) έχει ωριμάσει για 10 χρόνια σε βαρέλι, με το μαονί χρώμα, το γεμάτο πτητική και γλυκό καρυδάκι μπουκέτο και το βελούδο της γεύσης να έρχονται σαν μαγευτική συνέπεια.
Η Κύπρος έχει τους ανθρώπους, τα υψόμετρα, τα αμπέλια και τα κρασιά, διαθέτοντας ένα πακέτο το οποίο πολλές περιοχές/ χώρες του παγκόσμιου αμπελώνα θα ζήλευαν. Ένα πακέτο σχεδόν πλήρες, από το οποίο το μόνο που ίσως λείπει είναι περισσότερη πίστη στις δυνατότητές του…
Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση