Για μια φιάλη Marqués de Riscal του 1929

20 Νοεμβρίου 2026
Στέλιος Πενταρβάνης
Πριν από ένα μήνα το ομώνυμο ξενοδοχείο Marqués de Riscal, με την υπογραφή του Frank Gehry γιόρτασε 20 χρόνια λειτουργίας και αξίζει να θυμηθούμε την ιστορία του.
  • ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΑΛΗ MARQUÉS DE RISCAL ΤΟΥ 1929 | Objects of Desire

Στην καρδιά της ισπανικής οινοπαραγωγικής περιοχής Rioja Alavesa, μέσα στο μεσαιωνικό χωριό Elciego, υψώνεται ένα κτίριο που μοιάζει να αψηφά τους νόμους της βαρύτητας αλλά και της παράδοσης. Πριν από λίγες εβδομάδες συμπληρώθηκαν είκοσι χρόνια από τα εγκαίνια τουMarqués de Riscal, ενός έργου ορόσημου που άνοιξε τις πύλες του στις 10 Οκτωβρίου 2006 και άλλαξε ριζικά τον παγκόσμιο χάρτη του οινοτουρισμού. Η επέτειος των δύο δεκαετιών αποτελεί την ιδανική αφορμή για να ανατρέξουμε στη συναρπαστική ιστορία πίσω από τη σύλληψη, τον σχεδιασμό και την κατασκευή αυτού του αρχιτεκτονικού κοσμήματος, το οποίο φέρει την υπογραφή του θρυλικού Frank Gehry.


Ένα μπουκάλι του 1929 που άλλαξε τα πάντα

Η ιστορία της δημιουργίας του ξενοδοχείου ξεκινά στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν το διοικητικό συμβούλιο του ιστορικού οινοποιείου Herederos del Marqués de Riscal, που ιδρύθηκε το 1858 και θεωρείται ένα από τα παλαιότερα της Rioja, αποφάσισε να οδηγήσει την επιχείρηση στον 21ο αιώνα. Το όραμά τους ήταν η δημιουργία της «Πόλης του Κρασιού» (Ciudad del Vino), ενός πολυδιάστατου συγκροτήματος που θα συνδύαζε την οινοπαραγωγή με την υψηλή γαστρονομία, την ευεξία και τη φιλοξενία.

Για να πετύχουν τον στόχο τους, οι ιδιοκτήτες προσέγγισαν τον Καναδοαμερικανό αρχιτέκτονα Frank Gehry, ο οποίος μόλις είχε συγκλονίσει τον κόσμο με τον σχεδιασμό του Μουσείου Guggenheim στο Μπιλμπάο. Αρχικά, ο Gehry ήταν διστακτικός να αναλάβει το έργο, καθώς δεν είχε σχεδιάσει ποτέ ξανά ξενοδοχείο και η κλίμακα της πρότασης διέφερε από τα μεγάλα μουσειακά projects που συνήθιζε να αναλαμβάνει. Η διοίκηση του οινοποιείου, ωστόσο, επιστράτευσε ένα ακαταμάχητο επιχείρημα, καθώς κάλεσε τον αρχιτέκτονα στο Elciego και άνοιξε προς τιμήν του ένα σπάνιο μπουκάλι κρασί Marqués de Riscal εσοδείας 1929, τη χρονιά δηλαδή της γέννησης του ίδιου του Gehry. Η συγκίνηση και η γεύση εκείνου του ιστορικού κρασιού έκαμψαν κάθε αντίσταση. Ο αρχιτέκτονας δέχτηκε την πρόκληση, θέτοντας ως μοναδικό όρο την απόλυτη δημιουργική ελευθερία.


Η αρχιτεκτονική σύλληψη και οι συμβολισμοί

Η κατασκευή του ξενοδοχείου ξεκίνησε τον Μάιο του 2003 και διήρκεσε τρία χρόνια, με την τεχνική υποστήριξη της εταιρείας μηχανικών IDOM και της κατασκευαστικής Ferrovial. Το μεγαλύτερο τεχνικό στοίχημα δόμησης ήταν η ανέγερση ενός υπερσύγχρονου, ασύμμετρου κτιρίου ακριβώς πάνω από τα ιστορικά κελάρια του 19ου αιώνα, χωρίς να προκληθεί η παραμικρή φθορά στον τεράστιο αριθμό φιαλών που παλαίωναν από κάτω. Για τον λόγο αυτό, αποφεύχθηκε η χρήση βαρέων γερανών και εφαρμόστηκαν πρωτοποριακές μέθοδοι θεμελίωσης, με το κτίριο να στηρίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες σκυροδέματος.

Αισθητικά, το κτίριο αποτελεί μια ωδή στον κόσμο του κρασιού. Ο Gehry σχεδίασε μια γλυπτική σύνθεση από κυματιστές, γιγάντιες κορδέλες τιτανίου και ανοξείδωτου χάλυβα που μοιάζουν να αιωρούνται πάνω από το παραδοσιακό πέτρινο κτίριο. Κάθε χρώμα της στέγης επιλέχθηκε με αυστηρό συμβολισμό: Το ροζ-μωβ τιτάνιο αντιπροσωπεύει το βαθύ χρώμα του κόκκινου κρασιού της Rioja. Το χρυσό τιτάνιο παραπέμπει στο χαρακτηριστικό χρυσό συρμάτινο πλέγμα που τυλίγει παραδοσιακά τα μπουκάλια του Marqués de Riscal και ο γυαλιστερός ασημί χρώματος χάλυβας, συμβολίζει το μεταλλικό καψύλιο που σφραγίζει τον φελλό τους. Κάτω από αυτό το μεταλλικό «σύννεφο» χρωμάτων, οι τοίχοι από τοπικό ψαμμίτη εναρμονίζονται με την αρχιτεκτονική του χωριού που το περιβάλει και του παλαιού οινοποιείου του 1858, δημιουργώντας έναν συναρπαστικό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον.

Είκοσι χρόνια πολιτιστικής κληρονομιάς

Όταν το Hotel Marqués de Riscal άνοιξε επίσημα το φθινόπωρο του 2006, προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση. Λειτούργησε ως καταλύτης για ολόκληρη την περιοχή της Rioja, μετατρέποντας έναν παραδοσιακό αγροτικό προορισμό σε πόλο έλξης για λάτρεις της αρχιτεκτονικής, της γαστρονομίας και της πολυτελούς φιλοξενίας. Στα είκοσι χρόνια λειτουργίας του, έχει φιλοξενήσει δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο-ανάμεσά τους κορυφαίες προσωπικότητες του κινηματογράφου, της τέχνης και της πολιτικής- ενώ έχει αποτελέσει και σκηνικό για διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές.

Σήμερα, στην αυγή της τρίτης δεκαετίας της ζωής του, το ξενοδοχείο διαθέτει 61 μοναδικά δωμάτια και σουίτες (μετά και την επέκταση του 2020), εστιατόρια βραβευμένα με αστέρια Michelin υπό την καθοδήγηση του σεφ Francis Paniego, καθώς και το διάσημο Spa Vinothérapie της Caudalie.

Ο εορτασμός των 20 χρόνων το 2026 αποκτά επιπλέον έναν ιδιαίτερα συγκινησιακό χαρακτήρα, καθώς αποτελεί τον πρώτο μεγάλο επετειακό σταθμό μετά τον θάνατο του Frank Gehry τον Δεκέμβριο του 2025. Για να τιμήσει τον δημιουργό του, το οινοποιείο κυκλοφόρησε επετειακές ετικέτες κρασιών, υπενθυμίζοντας σε όλους πως ό,τι ξεκίνησε από μια γουλιά κρασιού του 1929, κατέληξε σε ένα αθάνατο μνημείο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής.


Ένας βραβευμένος οινικός και γαστρονομικός προορισμός

Το ξενοδοχείο ανήκει στο δίκτυο The Luxury Collection, μια επωνυμία της Marriott και το εστιατόριο υψηλής γαστρονομίας προσφέρει δημιουργική κουζίνα με την υπογραφή του σεφ Francis Paniego. Την γαστρονομική πρόταση συμπληρώνουν δύο ακόμη χώροι: το 1860 Tradición και το Vinoteca & Bistró. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι όμως η πρόταση του Club Jean Pineau, της αποκλειστικής λέσχης συλλεκτών κρασιού και φίλων του οινοποιείου, η οποία δίνει στα μέλη της τη δυνατότητα να αγοράσουν ολόκληρο το περιεχόμενο ενός βαρελιού με το σπάνιο συλλεκτικό κρασί Club Jean Pineau Reserva με εξατομικευμένη ετικέτα. Το club πήρε το όνομά του προς τιμήν του Jean Pineau, του Γάλλου οινολόγου (πρώην υπεύθυνου κελαριών στο Château Lanessan του Μπορντό), ο οποίος προσλήφθηκε από το οινοποιείο το 1862. Ο Pineau έφερε στη Rioja τις γαλλικές μεθόδους οινοποίησης και εισήγαγε τη χρήση δρύινων βαρελιών για την παλαίωση του κρασιού, φέρνοντας επανάσταση στην ισπανική οινοποιία.

Το Club Jean Pineau Reserva παράγεται από ένα blend των ποικιλιών Tempranillo (το μεγαλύτερο ποσοστό της σύνθεσης) και Graciano, οι οποίες προέρχονται αποκλειστικά από ιδιόκτητους αμπελώνες στο βόρειο τμήμα του Elciego, στη Rioja Alavesa. Όμως, η συμμετοχή σε αυτή την κλειστή λέσχη, απαιτεί την αγορά ενός ολόκληρου βαρελιού (252 φιάλες), όπου κάθε φιάλη θα φέρει τυπωμένο και το όνομα του μέλους. Επιπλέον, το εικαστικό της ετικέτας αλλάζει κάθε χρόνο. Για παράδειγμα, η πρώτη συλλεκτική ετικέτα που κυκλοφόρησε το 2026 απεικονίζει μια ακουαρέλα του ξενοδοχείου του Frank Gehry, τιμώντας τα 20 χρόνια λειτουργίας του. Παράλληλα, τα μέλη έχουν το προνόμιο να αγοράζουν σπάνιες, ιστορικές χρονιές από το ιδιωτικό κελάρι του Marqués de Riscal (από το 1990 και έπειτα), ενώ στα προνόμια, συμπεριλαμβάνονται ιδιωτικές ξεναγήσεις στο ιστορικό οινοποιείο και τους αμπελώνες, καθώς και προσκλήσεις σε αποκλειστικές εκδηλώσεις.

Σχόλια Χρηστών

Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση