Μετά τον «διαστημικό» μοντερνισμό που εισήγαγε στην καθημερινή αισθητική η δεκαετία του 1960, η δεκαετία του 1970, έφερε εκ νέου ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη φύση και τις οργανικές φόρμες που με τον ιδανικότερο τρόπο αποτυπώθηκαν στις δημιουργίες του François-Xavier (1927-2008) και της Claude Lalanne (1925-2019). Η Claude γνώρισε τον μελλοντικό της σύζυγο σε μια έκθεση στο Παρίσι το 1952. Η σύνδεση τους υπήρξε άμεση και σύντομα αποφάσισαν να ζήσουν μαζί, ενώ από το 1964 άρχισαν να εκθέτουν από κοινού τα έργα τους, αρχικά με την ιστορική έκθεση εκείνης της χρονιάς «Zoophites». Ήταν η εποχή που συλλέκτες και φιλότεχνοι, ανακάλυψαν το σουρεαλιστικό μεγαλείο των δημιουργιών του ζευγαριού που όμως, πέρα από τις κοινές τους εκθέσεις διατηρούσαν διαφορετικές καλλιτεχνικές ταυτότητες. Εκείνος, εστίαζε στον ζωικό κόσμο παρουσιάζοντας στιβαρές θηριώδεις μορφές που στο μεγαλύτερο μέρος τους διέθεταν χρηστικές λειτουργίες, για παράδειγμα ένας ιπποπόταμος που στην πραγματικότητα ήταν μπανιέρα ή ένα τεράστιο ψάρι που στο εσωτερικό του, έκρυβε έναν χώρο που λειτουργούσε ως μπαρ, αλλά και σχεδόν ρεαλιστικής όψης πρόβατα είχαν τη χρησιμότητα ενός καθίσματος. Η Claude, αντίθετα, εμπνεόταν από τον βοτανικό κόσμο για να δημιουργήσει έπιπλα και περίτεχνα κοσμήματα, μεταμορφώνοντας τα σχήματα φύλλων και κλαδιών σε χάλκινα έργα τέχνης και διακόσμησης.
Δύο διαφορετικοί καλλιτέχνες με κοινές δημιουργικές αναφορές
Ο François-Xavier είχε εργαστεί σε νεαρή ηλικία ως φύλακας στις ασσυριακές και αιγυπτιακές γκαλερί του Λούβρου, κάτι που τον επηρέασε πολύ στην μετέπειτα καλλιτεχνική του πορεία. Οι αναφορές στην αρχαία μυθολογία υπήρξαν εμφανείς στο έργο του, όπως η τεράστια γάτα με ουρά ψαριού που λειτουργούσε και ως αποθηκευτικό ντουλάπι ή ως ένα μικρό γραφείο. Από την άλλη, η Claude που αισθητικά ελκυόταν από τον κόσμο των φυτών, δημιουργούσε τεράστια χάλκινα φύλλα γκίνγκο που θύμιζαν βεντάλια και συνέθεταν για παράδειγμα ένα παγκάκι με τέσσερα καθίσματα. Στις σπάνιες συνεργασίες τους, όπως το «Gorille consolé» διατηρήθηκαν απόλυτα οι φυσικές συγγένειες του έργου τους. Καθώς, στο συγκεκριμένο δημιούργημα, ο γορίλας, το πρωτεύον θηλαστικό που ο μύθος ομολογεί ότι είναι απαρηγόρητος επειδή δεν έγινε άνθρωπος, βρίσκει παρηγοριά καθήμενος οκλαδόν ενώ κρατάει με σιγουριά το ευαίσθητο τραπέζι από κλαδιά της δημιουργικής τους σύμπραξης. Αλλά και ξεχωριστά στα έργα τους, διακρίνουμε εκλεκτικές συγγένειες. Πόσο διαφορετικής αντίληψης είναι για παράδειγμα ένας ιπποπόταμος φυσικού μεγέθους από τον François, που στο εσωτερικό του αποκαλύπτεται ένα μπαρ και τον Δεκέμβριο του 2025 σημείωσε το απίστευτο ρεκόρ πώλησης των 31,4 εκατομμυρίων δολαρίων στον οίκο Sotheby`s, ενώ παράλληλα, μια από τις εμβληματικές δημιουργίες της Claude, απεικονίζει ένα λάχανο που φέρει πόδια κότας και στις μέρες μας, θεωρείται ένα πολύ σημαντικό σουρεαλιστικό έργο της σύγχρονης εποχής.
Οι θαυμαστές και οι συλλέκτες
Ο θρυλικός διακοσμητής της Γαλλικής πρωτεύουσας Jacques Grange, υποστήριξε το έργο τους. Οι δημιουργίες τους απέκτησαν εμβληματική θέση στις συλλογές του Yves Saint Laurent που υπήρξε φανατικός θαυμαστής τους, οι συλλέκτες ακολούθησαν την καλλιτεχνική τους πορεία με θαυμασμό, μεταξύ τους και ο Αλέξανδρος Ιόλας. Οι τιμές των έργων τους, ειδικότερα μετά το 2009 εκτοξεύτηκαν στα ύψη μέσα από τις δημοπρασίες μεγάλων οίκων. Ο περίφημος διακοσμητής των διάσημων και των οίκων μόδας, Peter Marino, ανακάλυψε τη σημαντική τους προσφορά, ενώ ο Josef Albers, ζωγράφος και σπουδαίος θεωρητικός τέχνης, υποστήριξε τη μοναδική τους, σουρεαλιστική δημιουργικότητα. Προς το τέλος του 20ου και στις αρχές τυ 21ου αιώνα, εποχές τα περιοδικά προσπαθούσαν συχνά με λανθασμένο τρόπο να προοθήσουν την καινοτομία, οι Lalanne, υπήρχαν ήδη ως ένα διάσημο καλλιτεχνικό φαινόμενο, «αποπλανόντας» με το έργο τους σημαντικές οικογένειες συλλεκτών, όπως των Ρότσιλντ και των Ανιέλι. Ο ίδιος ο Ανιέλι μάλιστα είχε παραγγείλει δεκάδες από τα έργα τους για να διακοσμήσει το διαμέρισμα του στο Μιλάνο, σχεδιασμένο από την περίφημη αρχιτέκτονα Gae Aulenti.
Παράλληλα, σπουδαίοι γκαλερίστες όπως ο Ben Brown, o Paul Kasmin στο Λονδίνο, ο Jean-Gabriel Mitterrand που στους χώρους τους εκτίθεντο έργα του ζεύγους, φωτογραφήθηκαν κατά καιρούς στην περίφημη κατοικία των Gianni and Marella Agnelli. Το έργο της Claude και του François, υπήρξε μοναδικό. Άφησαν ως παρακαταθήκη έναν ονειρικό κόσμο που συνδυάζει την τέχνη με την καθημερινότητα και τελικά, μια τεράστια εμπορική επιτυχία. Επηρέασαν την τέχνη, τη μόδα και την διακόσμηση κερδίζοντας μια πρωτοφανή αποδοχή από τους φίλους της τέχνης, παραμένοντας μέχρι σήμερα, αγαπημένοι από τους συλλέκτες αλλά και ένα ευρύτερο κοινό που εκτιμάει την πρωτοτυπία. Αποτύπωσαν τη χαρά της ζωής και την ακαταμάχητη φαντασία, σε ένα κόσμο που όλα επιτρέπονται, συχνά με μια επί τούτου σχεδιαστική αφέλεια ιδιαίτερα ελκυστική. Πίστεψαν ότι η τέχνη έχει να κάνει με την καθημερινότητα και δημιούργησαν λειτουργικά έργα τέχνης που συνδύασαν τον φανταστικό κόσμο με την πρακτικότητα.
Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση