Έχουμε συνηθίσει να ταυτίζουμε την «αναγέννηση» του ελληνικού κρασιού με τα κρασιά των κτημάτων, υψηλής ποιότητας και μικρής παραγωγής. Ωστόσο η σημαντική ποιοτική βελτίωση του ελληνικού κρασιού πιστοποιείται πλέον και στις πιο χαμηλές κατηγορίες τιμών.
Αναφέρομαι στα φθηνά κρασιά καθημερινής κατανάλωσης που συναντάμε στις ταβέρνες και στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η πρόοδος, και εδώ, είναι σημαντική, με αποτέλεσμα ακόμα και οι πολύ φθηνές ιδιωτικές ετικέτες των «discounter», όπως το Lidl και το Makro, να είναι αυτό που λέμε στη γλώσσα του κρασιού «έντιμες» και με ικανοποιητική σχέση ποιότητας/τιμής. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρούμε και σε εστιατόρια που σερβίρουν κρασιά συσκευασμένα σε ασκό, το περίφημο Bag-in-Box, όπου το επόμενο βήμα θα είναι να αναφέρουν στον κατάλογο και το όνομα του παραγωγού του (σύμφωνα με νέο νόμο που δημοσιεύθηκε πέρσι).
Πρόσφατα επισκέφθηκα τον Ανδρέα Σώκο στις Ερυθρές της Αττικής για να δω από κοντά πώς λειτουργεί ένα οινοποιείο που ειδικεύεται στην εξίσωση καλό κρασί = φθηνό κρασί. Με 5 εκατ. ευρώ ετήσιο κύκλο εργασιών, σε συνεχή άνοδο, και πελάτες όλα τα μεγάλα σούπερ μάρκετ για πολλά από τα οποία παράγει και τα private label τους, είναι ένα οινοποιείο που είναι σημαντικός παίκτης στο χώρο του ελληνικού κρασιού κι ας κινείται εκτός δημοσιογραφικού ραντάρ.
«Το μυστικό είναι να είσαι καλά οργανωμένος στον τρύγο και να μπορείς να επεξεργαστείς μεγάλες ποσότητες σταφυλιών ταυτόχρονα. Αν δεν το έχεις αυτό, πάει το έχασες το παιχνίδι», λέει ο Ανδρέας Σώκος, το οινοποιείο του οποίου παράγει 4 εκατ. λίτρα κρασί εκ των οποίων το 70% διατίθεται σε ασκό και το 30% σε φιάλη.
Τα μηχανήματα οινοποίησης και συσκευασίας και, γενικότερα, όλος ο εξοπλισμός του οινοποιείου είναι από τα πιο σύγχρονα, αλλά η αναζήτηση της τεχνολογικής βελτίωσης ―ειδικά σε ένα οινοποιείο όπως αυτό, που δεν έχει να υπερασπιστεί ένα συγκεκριμένο στυλ κρασιού― είναι συνεχής. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη ένα επενδυτικό πρόγραμμα 1 εκατ. ευρώ που θα περιλαμβάνει νέους χώρους εμφιάλωσης, υπόγεια κελάρια και χώρους υποδοχής.
Ο κ. Σώκος και η σύζυγός του Γιάννα Ντόντου (που έχει δημιουργήσει μία δική της γκάμμα εμφιαλωμένων κρασιών) βρέθηκαν ξαφνικά με μία οινοποιητική μονάδα στα χέρια τους όταν πριν από περίπου 20 χρόνια πέθανε ο πατέρας τής κας Ντόντου. Ο κ. Σώκος, φυσικός-ραδιοηλεκτρολόγος στον Δημόκριτο, άφησε τη δουλειά του και αποφάσισε να σώσει την οικογενειακή οινοποιία που περνούσε δύσκολες στιγμές. Αν μη τι άλλο η απόφαση του πεθερού να μεταφέρει, το 1976, το οινοποιείο του από το Δημηνιό Κορινθίας στις Ερυθρές ήταν προφητική. Η περιοχή έχει μία παράδοση στην αμπελοκαλλιέργεια και, όπως λέει ο κ. Σώκος, «παλαιότερα οι αμπελώνες γύρω από τις Ερυθρές απλώνονταν σε 5.000 στρέμματα με ετήσια παραγωγή 7-8 εκατ. κιλά σταφύλι με κυρίαρχα το σαββατιανό, τον ροδίτη, το ασύρτικο και το γκρενάς ρουζ. Αργότερα φυτεύτηκαν πολλά μερλό, καμπερνέ σοβινιόν και, κυρίως, σιρά, ενώ τώρα τελευταία αναπτύσσεται ταχύτατα η καλλιέργεια της μαλαγουζιάς». Με άλλα λόγια πολλή, φθηνή και καλή πρώτη ύλη δύο βήματα από την πόρτα του οινοποιείου. Χάρη στα κρασιά της οινοποιίας Σώκου η περιοχή απέκτησε φήμη μεταξύ των οινοποιών και το κύριο πρόβλημα του κ. Σώκου σήμερα είναι ότι την εποχή του τρύγου στις Ερυθρές έρχονται να κάνουν τα ψώνια τους οινοποιοί απ’ όλη την Ελλάδα. «Υπάρχουν οινοποιεία που αγοράζουν 10.000 κιλά ασύρτικο από την περιοχή μας», λέει ο κ. Σώκος.
Εκτός από τα σταφύλια που αγοράζει από τους ντόπιους αμπελουργούς, ο κ. Σώκος έχει δημιουργήσει και έναν ιδιόκτητο αμπελώνα 100 στρεμμάτων με μαλαγουζιά, σαββατιανό, σοβινιόν μπλαν και σαρντονέ, ενώ άλλα 55 στρέμματα φυτεύονται με μερλό και σιρά. «Τα καλύτερα αμπελοτόπια της περιοχής μας είναι στην Κατσούλα, μία σχετικά πρώιμη υποπεριοχή που δίνει σταφύλια με όμορφη οξύτητα και όγκο. Ήταν η αφετηρία για τη θέσπιση της Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης Πλαγιές Κιθαιρώνα, που περιλαμβάνει τους πιο παλιούς αμπελώνες της περιοχής, έξω από τις Πλαταιές, αλλά και τα εξαιρετικά αμπελοτόπια στις θέσεις Λαποτρύπι, Ραντόσα και Γκοριτσαγάπη».
Ο κ. Σώκος δηλώνει εχθρός του χύμα κρασιού, δηλαδή κάθε κρασιού που διακινείται ανώνυμα, και κατά κάποιο τρόπο βρίσκεται την πρώτη γραμμή αυτής της μάχης, αφού τα φθηνά κρασιά που παράγει, είτε σε ασκό είτε σε φιάλη, είναι οι άμεσοι ανταγωνιστές του χύμα. Για παράδειγμα, η σειρά των κρασιών Επιλήνιος, με τιμή ex cellar στα 4€, είναι το Νο 1 σε πωλήσεις κρασί στην αλυσίδα εστιατορίων La Pasteria όπου πωλείται 12€, αλλά και στο Kuzina όπου (δυστυχώς) πωλείται στα 24€. Tα κρασιά σε ασκό είναι ακόμα πιο φθηνά.
Η σειρά του Επιλήνιου, που περιλαμβάνει 6 κρασιά και είναι η ναυαρχίδα της οινοποιίας Σώκου, είναι πράγματι αξιοπρόσεκτη και καλοφτιαγμένη με πολλές βραβεύσεις σε διεθνείς διαγνωνισμούς. Ο Επιλήνιος Λευκός 2013, που δοκίμασα πρόσφατα, είναι ένα χαρμάνι από τρεις ελληνικές ποικιλίες (40% σαββατιανό, 40% ασύρτικο και 20% ροδίτης), και είναι ένα καθαρό, φρουτώδες, τραγανό και γλυκόπιοτο κρασί, ενώ το Σαββατιανό Σώκος 2013 είναι μία ωραιότατη και αυθεντική έκφραση της παρεξηγημένης αυτής ποικιλίας (για λιγότερο από 4€ σε Σκλαβενίτη, ΑΒ και Βερόπουλο). Όμορφη προσπάθεια είναι και το Δρυός Κεφαλαί, ένα χαρμάνι ασύρτικο-σαρντονέ με λίπος και δομή και πολύ καλό φρούτο στη γεύση. Κρασιά τεχνολογικά, άψογα από οινολογικής πλευράς, σίγουρα και ιδανικά για στιγμές όχι οινικά φιλοσοφημένες.
Εν τω μεταξύ, όπως προανέφερα, η Γιάννα Ντόντου έχει αναπτύξει και τη δική της γκάμμα κρασιών, όπως τα «Δέκα Κούτσουρα» σε μία φιάλη που κατορθώνει να μοιάζει με κούτσουρο, το «Δελτίο Ταυτότητας», ένα θαυμάσιο σαββατιανό ελαφρά περασμένο από βαρέλι και το «Παραμύθι», ένα ροζέ κρασί από λημνιό.
Τα σκήπτρα της οικογενειακής οινοποιίας αναλαμβάνει σιγά-σιγά ο υιός Αργύρης με τη σύζυγό του Γιώτα, εξασφαλίζοντας έτσι το μέλλον της σημαντικής αυτής επένδυσης στην άγνωστη στο ευρύ κοινό Βόρεια Αττική.
Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση