Δεν πρόλαβε να ανοίξει την πόρτα του το Καφενείο, στην κυριολεξία. Κι όμως, μεσημέρι Τρίτης, και τα τραπέζια έχουν γεμίσει σαν να μην πέρασε μια μέρα από τις χρυσές του δεκαετίες. Αν δεν ξέραμε την ιστορία του, θα νομίζαμε πως πρόκειται για το νέο talk of the town. Αν όμως έχεις ζήσει ή έστω ακούσει τι σήμαινε αυτό το μαγαζί για την αθηναϊκή ζωή, τότε η εικόνα αυτή δεν σε εκπλήσσει καθόλου. Το ενδιαφέρον είναι πως η νέα του εκδοχή δεν προσπαθεί να αναπαραστήσει το παρελθόν με μουσειακή προσήλωση, ούτε και να διαγράψει την ιστορία του για να «πιάσει» τις τάσεις της εποχής. Η ανακαίνιση είναι διακριτική, σχεδόν τρυφερή: ανανεώνει τον χώρο χωρίς να διαγράφει τη μνήμη του. Σαν να λες «προχώρα, αλλά μην ξεχάσεις από πού ξεκίνησες».
Πίσω από αυτή τη νέα πνοή βρίσκονται τρεις άνθρωποι που ξέρουν τι σημαίνει «φιλοξενία» στην πράξη – ο Γιώργος Μελισσάρης, ο Γιάννης Μωράκης και ο Thomas Grupac – και μια πολύ καλή σεφ με μαγειρική ενσυναίσθηση: η Κυριακή Φωτοπούλου. Τα πιάτα της φέρουν τη γνώση της τεχνικής, τη μνήμη της παράδοσης και τη συνείδηση του σήμερα. Δοκίμασα ένα σωρό πιάτα και έχω να πω ότι η κουζίνα κάνει σοβαρή δουλειά. Τα παντζάρια στα κάρβουνα είχαν ισορροπία, βάθος, και μια γήινη, καπνιστή αίσθηση, ενώ το μοσχαρίσιο λουκάνικο από την Ηλεία έφερε ατόφια τη νοστιμιά του: πικάντικο όσο πρέπει, με υφή σωστή και ωραία ισορροπία στα μπαχαρικά. Τα κεφτεδάκια ήταν αφράτα, με σωστό, ανάλαφρο τηγάνισμα και πολύ ευχάριστη, σπιτική γεύση. Η μακαρονάδα με κιμά, όμως, ήταν το πιάτο που μου έμεινε περισσότερο. Αυθεντική, πληθωρική, από εκείνες που δύσκολα βρίσκεις πια. Ο κιμάς καλομαγειρεμένος, με βαθιά γεύση, τα μακαρόνια σωστά, η σάλτσα δεμένη και γεμάτη. Καμία διάθεση να «εκσυγχρονιστεί» . Μαγειρεμένη όπως πρέπει, χωρίς μανιέρα. Αυτή είναι γεύση που πρέπει να έχει ένα φαγητό με τόσο φορτίο μνήμης. Τα μανιτάρια στιφάδο είχαν ωραία υφή και σωστή σάλτσα, με γλύκα από το κρεμμύδι και βάθος. Η πίτα Μπατζίνα, που αγαπώ πολύ και προσωπικά, είχε και βουκολικό χαρακτήρα και τεχνική που την έκανε ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Δοκίμασα κι ένα αρνάκι τσιγαριαστό με χυλοπιτάκι που ήταν πραγματικά λουκούμι. Ρίξτε μια προσεχτική ματιά και στη λίστα κρασιών γιατί θα βρείτε ωραία πράγματα, ενώ καθώς παραγγέλνετε έχετε κατά νου ότι οι μερίδες σε ορισμένα κύρια πιάτα παραείναι γενναιόδωρες.
Υπάρχει κάτι σχεδόν ανακουφιστικό στην επιτυχία ενός μαγαζιού σαν το Καφενείο. Σε έναν αστικό ιστό που αλλάζει ταχύτατα, που διαρκώς επανασχεδιάζει τον εαυτό του πάνω σε νέες φόρμες, η επιστροφή σε έναν χώρο με ιστορία μοιάζει με μια πράξη εσωτερικής σταθεροποίησης. Δεν μιλάω καθόλου για συντεταγμένη επιστροφή στο παρελθόν, αλλά για σύνδεση με ένα υπόστρωμα που παραμένει ζωντανό, όταν βρεθούν οι κατάλληλοι άνθρωποι να το φροντίσουν.
Και αυτή η κοσμοσυρροή που γίνεται καθημερινά και κυρίως τα μεσημέρια στο Καφενείο, έχει εξήγηση. Ο κόσμος αγαπά τα κλασικά στέκια γιατί δεν τον κουράζουν. Δεν του ζητούν να αποδείξει τίποτα. Του επιτρέπουν να καθίσει σε ένα τραπέζι χωρίς να μπει σε ρόλο. Και όταν το φαγητό κουβαλάει μέσα του την αλήθεια της ελληνικής κουζίνας – χωρίς υπερβολές, χωρίς επίδειξη – τότε η εμπειρία μετατοπίζεται από το επιφανειακό στο ουσιαστικό, γιατί δεν πρόκειται απλώς για νοσταλγία, αλλά για επαφή με κάτι που αναγνωρίζεις ως δικό σου. Οπότε και η «διάσωση» τέτοιων μαγαζιών εκτός από έξυπνη επιχειρηματική κίνηση για όποιον ξέρει να διαβάζει την αγορά, είναι και πράξη πολιτισμικής φροντίδας. Είναι η παραδοχή ότι μια πόλη χτίζεται και διατηρείται μέσα από τους χώρους που δεν λειτουργούν μόνο ως επιχειρήσεις που κόβουν λεφτά, αλλά και ως δοχεία συλλογικής μνήμης. Οπότε, ναι, η Αθήνα χρειάζεται νέα στέκια και εντυπωσιακές αφίξεις, αλλά η ταυτότητά της διαμορφώνεται και σε εστιατόρια που λειτουργούν ως γέφυρες ανάμεσα σε αυτό που ήμασταν και σε αυτό που - υποτίθεται ότι - γινόμαστε.
Info: Λουκιανού 26, Αθήνα τηλ. 210 7239600
Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση