Η ανάπτυξη του Ελληνικού κρασιού δεν είναι μόνο ποιοτική αλλά και χωρική, μιας και την τελευταία 30ετια οινοποιεία ξεφυτρώνουν και σε περιοχές που είτε δεν είχαν αμπελουργική παράδοση είτε αυτή είχε ξεχαστεί για ιστορικούς ή οικονομικούς λόγους.
Μια τέτοια περίπτωση είναι η Αλμωπία, η πανέμορφη περιοχή που βρίσκεται κοντά στα λουτρά Πόζαρ αλλά και την Πέλλα. Πρόκειται για έναν από τους βορειότερους αμπελώνες της χώρας, με τα κρύα βουνά που την περικυκλώνουν (όπως ο Βόρρας, η Τζένα, το Πάϊκο και το μαγικό Πίνοβο) να βάζουν την δική τους πινελιά στο terroir.
Σε αυτό τον τόπο η οικογένεια Γάτσου επιχειρεί να φέρει την απόλαυση –την Επικούρεια μάλιστα όπως υποδηλώνει και το όνομα του οινοποιείου!- μέσα από τα κρασιά ενός εγχειρήματος που ξεκίνησε το 2008. Σήμερα το Ζην Ηδέως καλλιεργεί 120 στρέμματα (αλλά και 180 ακόμα που προς το παρόν δεν έχουν πει σε παραγωγικό στάδιο), επικεντρώνεται τόσο σε ελληνικές όσο και σε διεθνείς ποικιλίες και διαθέτει δύο οινοποιεία(!) σε Λουτράκι και Νερόμυλους Πέλλας. Εκεί, σε ημιορεινά υψόμετρα βρίσκονται 2 κομμάτια αμπελώνων, με το 3ο να είναι σκαρφαλωμένο στα 600 και βάλε μέτρα της Νοτιάς.
Η πρόσφατη ευκαιρία να δοκιμάσω (με ησυχία!) τα 5 από τα 9 κρασιά της συλλογής ξεκίνησε με το Collectioneusse Rose NV (7,5/10), ένα αφρώδες κρασί που παράγεται με την μέθοδο της κλειστής δεξαμενής από τις ποικιλίες Ξινόμαυρο και Αμάσσι. Προφανώς η πρώτη δεν χρειάζεται συστάσεις, δεν ισχύει όμως το ίδιο και για την δεύτερη, η οποία είναι λευκή και γηγενής της περιοχής. Πρόκειται για ένα όψιμο, παραγωγικό σταφύλι που παραδοσιακά είναι διαμορφωμένο σε πέργκολες, όμως ο παραγωγός το καλλιεργεί γραμμικά χρησιμοποιώντας το προς το παρόν σε λευκά και ροζέ blend. Εδώ μαζί με το εμβληματικό Ξινόμαυρο προσφέρει ένα αρκετά φίνο (σε σχέση με την μέθοδο παραγωγής) αφρώδες με ικανοποιητικής έντασης αρώματα αποξηραμένων λουλουδιών και φράουλας. Η αρχική αίσθηση στο στόμα είναι γλυκιά, όμως μετά το κρασί αποκαλύπτει ένα ξηρό χαρακτήρα με σχετικά μακριά επίγευση.
Ο παραγωγός έχει φυτέψει Μαλαγουζιά στα 2 από τα 3 plotπου προανέφερα, με το Καλή Πεδιάδα 2025 (7/10) να βάζει τον καρπό τους στην ίδια φιάλη, μαζί με μια τζούρα Chardonnay. Αυτή η ετικέτα είναι καθαρότατη και καλοφτιαγμένη, αν και λίγο ουδέτερη, με το άρωμα να κυριαρχείται από άγουρο αχλάδι και κάποιες νότες αρμπαρόριζας. Ίσως στερείται το σκέρτσο άλλων εκπροσώπων της ποικιλίας, ρεφάρει όμως με καλή οξύτητα και cool climate φρεσκάδα πράσινου μήλου.
Το high altitude Chardonnay 2025 (7/10) από την Νοτιά μπορεί να παλαιώνει για 8 μήνες σε βαρέλι, είναι ωστόσο πολύ κοντά σε χαρακτήρα με το Καλή Πεδιάδα. Έτσι αν και τόσο οι περιέκτες όσο και οι ποικιλίες διαφέρουν ριζικά οι εντυπώσεις είναι σχεδόν ίδιες και μόνο μια αδιόρατη τροπική διάσταση διαφοροποιεί (προς το παρόν) γευσιγνωστικά τα δύο αυτά λευκά.
Τα NouvellaI 2023 (7,5/10) είναι το μόνο ερυθρό δεξαμενής του οινοποιείου. Η ακριβέστερα το μόνο μη βαρελάτο, αφού μετά την inox οινοποίηση ακολουθεί ωρίμανση σε αμφορείς. Η cuvee αυτή προέρχεται αποκλειστικά από Syrah και εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο την ικανότητα της ποικιλίας να προσφέρει πυκνό φρούτο που εδώ εκφράζεται με την μορφή βύσσινου. Παρόλη τη χρήση του πηλού το κρασί χρειάζεται 1-2 χρόνια στη φιάλη προκειμένου να αφαιρεθεί το μικρό τανικό του γρέζι, ωστόσο ο ζουμερός, σαρκώδης, μέσου βάρους χαρακτήρας του είναι απολαυστικός και σήμερα.
Το Thelema 2022 (6,5/10) υπακούει στο …θέλημα της οικογένειας να φυτέψει και να οινοποιήσει Μαυροτράγανο στην Πέλλα. Εδώ το βάζει σχεδόν ισόποσα (45%) πλάι σε Ξινόμαυρο, σε μια cuvee που ωριμάζει σε βαρέλι και παραμένει για 1 χρόνο στη φιάλη πριν την κυκλοφορία της. Το ερυθρό αυτό όμως δεν μοιάζει με καμία από τις δύο ποικιλίες, προσφέροντας έναν χαρακτήρα μαύρων φρούτων και κέδρου που περισσότερο παραπέμπει σε Cabernet Sauvignon. Αν και διαθέτει ωραία ισορροπία σακχάρων και οξύτητας είναι υπερβολικά τανικό και ξυλώδες αλλά και σύντομο στην επίγευση. Δεν γνωρίζω πότε φυτεύτηκε το Μαυροτράγανο, αλλά η νεαρή του ηλικία ίσως ευθύνεται για την σχετικά άδεια επιθετικότητά του.
Έχοντας δοκιμάσει σε προγενέστερες στιγμές και τις άλλες ετικέτες του κτήματος –με πρώτο και καλύτερο το εξαιρετικό ροζέ Suffragette- καταλήγω ότι εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων το Ζην Ηδέως προσφέρει καλοφτιαγμένα και ισορροπημένα κρασιά. Ωστόσο η δουλειά του πρέπει να μπολιαστεί με περισσότερο χαρακτήρα αλλά και ποικιλιακή ταυτότητα, κάτι για το οποίο ο παραγωγός δουλεύει τα τελευταία χρόνια αλλάζοντας πολλά στο αμπέλι και το οινοποιείο. Ως εκ τούτου πιστεύω ότι γρήγορα θα συμπληρωθούν τα κομμάτια του παζλ που θα οδηγήσουν σε «Ζην Ηδέως» και θα κάνουν τον Επίκουρο υπερήφανο…