Λευκά, κρυστάλλινα, λαμπερά ελληνικά αποστάγματα

08 Μαρτίου 2016
Μακρυωνίτου Νικολέτα
Τσιλιλής Μπαμπατζίμ Κώστας Λαζαρίδης Μέθεξις Δεκαράκι Λευτέρης Θερμός Πνεύμα Κτήμα Μανουσάκη Κτήμα Βασιλάκη Ανώσκελη Άνω Κάτω
Για το μεζέ ή ως long drink, για τα κοκτέιλ ή ως digestif. Οι πολλαπλοί ρόλοι των λευκών αποσταγμάτων, των σύγχρονων και ραφινάτων τσίπουρων.


Παρόλο που οι leaders στον χώρο των αποσταγμάτων παραμένουν οι ίδιοι - Τσιλιλής, Μπαμπατζίμ, Λαζαρίδης -, αλλά με φανερά εξελιγμένα τα προϊόντα τους, ωστόσο ο δύσμοιρος χώρος των ελληνικών αποσταγμάτων που ακόμα κατακλύζεται από χύμα, αγνώστου προελεύσεως τσίπουρα, έχει με τα χρόνια εμπλουτιστεί με αξιόλογες προσπάθειες και άξιους μικρούς αποσταγματοποιούς.

Οι περισσότεροι από αυτούς ασχολούνται με την παραγωγή τσίπουρου - απόσταγμα από στέμφυλα σταφυλής (τσάμπουρα) - και πολλοί λίγοι επιδίδονται στην απόσταξη οίνου, καθότι αρκετά ακριβότερο σπορ - αλλά ακόμα κι αυτοί οι λίγοι για τους προφανείς λόγους δεν εμφιαλώνουν το φρέσκο απόσταγμα και προτιμούν να του προσδώσουν προστιθέμενη αξία, παλαιώνοντάς το επί μακρόν σε δρύινα βαρέλια. Ωστόσο σε μια πραγματικά καλή δουλειά, οι διπλές και τρίδιπλες αποστάξεις των στεμφύλων, επιτρέπουν μόνο σε ένα εκπαιδευμένο ουρανίσκο να διακρίνει την όποια έλλειψη φινέτσας ή τραχύτητα που μπορεί να προκύψει από την απόσταξη της λιγότερου ευγενούς πρώτης ύλης.


Τέτοια παραδείγματα είναι τα ωραία μονοποικιλιακά αποστάγματα σταφυλιού της οικογένειας Τσιλιλή (Chardonnay, Μοσχάτο Αμβούργου, Cabernet), από τα οποία ξεχωρίζει στα σημεία το απόσταγμα Ξινόμαυρου. Μαλακό, γάργαρο και με κρυστάλλινη καθαρότητα στη γεύση, είναι ένα απόσταγμα που πίνεται τόσο με το φαγητό (αλίπαστα ψαράκια, θαλασσινά και αυγά ψαριών και θαλασσινών), όσο και ως απεριτίφ ή επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη για κοκτέιλς.


Από την σειρά των αποσταγμάτων του Ανέστη Μπαμπατζιμόπουλου, προσωπικά ξεχωρίζω το απόσταγμα στεμφύλων Ροδίτη, που διοχετεύει στη μύτη έναν πλούτο φρουτένιων αρωμάτων, χωρίς το overdoseτου Muscat, και στην επίγευση πιπερίζει ευχάριστα, αποκτώντας εύκολα μια θέση σε ένα τραπέζι με πικάντικους μεζέδες. Το Μέθεξις, το απόσταγμα σταφυλής του κτήματος Κώστα Λαζαρίδη, καθάριο, αρμονικό, βελούδινο και σούπερ αρωματικό, είναι μια αληθινή αποκάλυψη, φοβερό digestif και πολύ ταιριαστό με πλούσια επιδόρπια. Το καλοφτιαγμένο Άβατον, το τσίπουρο του Τσάνταλη, εκείνα του Γάτσιου, της οικογένειας Αποστολάκη και του Γκλίναβου, είναι μερικές πολύ καλές επιλογές αποσταγμάτων, με λεπτότητα και τραγανό, πικάντικο περιεχόμενο, ότι πρέπει για μια σύνθετη μεζεδοκατάσταση.


Νέοι παίκτες ωστόσο, μπαίνουν δυνατά στο παιχνίδι, κι έτσι έχουμε το πολύ ενδιαφέρον, αν και υπερβολικά λιπαρό, τσίπουρο από σαντορινιό Ασύρτικο του Σιγάλα - ιδανικό για καπνιστά θαλασσινά, αλλά και συνοδευτικό για επιδόρπια -, το Δεκαράκι της οικογένειας Βασδαβάνου που παράγεται από στέμφυλα Μοσχάτου Τυρνάβου, ποικιλία που προικίζει το απόσταγμα αυτό με αρκετά καθαρά αρώματα κυδωνιού, βοτάνων κι εσπεριδοειδών και ξεγελά κάπως το τραχύ του τελείωμα.


Ο Λευτέρης Θερμός από την Πελοπόννησο, επιμελείται τα δυο μονοποικιλιακά αποστάγματα στεμφύλων Μαυροδάφνης και Σιδερίτη, με τη πρώτη ύλη να προέρχεται από το καλό οινοποιείο Παρπαρούση - το Πνεύμα Τσίπουρο από Μαυροδάφνη είναι ρωμαλέο και γενναιόδωρο, ενώ εκείνο από Σιδερίτη (από το κρασί που παράγεται από τα ίδια σταφύλια, ο Θανάσης Παρπαρούσης φτιάχνει επίσης το κορυφαίο παλαιωμένο απόσταγμα Οίνου Παλαιωθέν) έχει ξεχωριστό χαρακτήρα και σπίθες μεταλλικότητας. Η αποσταγματοποία/ποτοποιία Δημητριάδη από τη Δράμα κυκλοφόρησε πρόσφατα το τσίπουρο Ζώπυρο, ένα απόσταγμα από τα εκλεκτά σταφύλια της περιοχής - που δίνουν ορισμένα από τα ωραιότερα κρασιά της Ελλάδας -, το οποίο άμα τη εμφανίσει κέρδισε εντυπώσεις και βραβεία στον Διεθνή Διαγωνισμό Οίνων κι Αποσταγμάτων της Θεσσαλονίκης. 

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και τρεις πολύ ενδιαφέρουσες τσικουδιές, που έρχονται από την Κρήτη. Η μια είναι από το κτήμα Μανουσάκη, κι η πρώτη ύλη της είναι τα αρωματικά στέμφυλα από το Roussanne που οινοποιείται στο κτήμα, η δεύτερη παράγεται από το οινοποιείο Ανώσκελη κι εμφιαλώνεται σε μια icon φιάλη (φωτό) βραβευμένη για το design της και η τρίτη παράγεται στο Κτήμα Βασιλάκη στο Μιράμπελο. Κοινός παρανομαστής και των τριών είναι το εξαιρετικό packaging, και η μαεστρία με την οποία έχουν παραχθεί, πετυχαίνοντας την προσδοκόμενη φινέτσα, χωρίς όμως να χάνουν τον κρητικό τσαμπουκά τους, σε σημείο που μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα ακόμα και ως απεριτίφ, αφήνοντας στην άκρη για λίγο, τον κλασικό ρόλο που θέλει τη τσικουδιά συνοδευτικό του μεζέ.