Το ένιωσα πριν μερικά χρόνια, πρώτη φορά. Ήταν βράδυ Αυγουστιάτικο και φύσαγε μελτέμι, το κύμα έσκαγε στα βράχια της παραλίας και εγώ ρέμβαζα με ένα πούρο (στραβοκαμμένο από τον αέρα, όμως αυτό είναι άλλο θέμα) σιγοπίνοντας ένα Lagavulin με ένα παγάκι. Το spray από το θαλασσινό νερό αρωμάτιζε τον αέρα και νότιζε την ατμόσφαιρα με ιωδιούχες νότες αλατόνερου. Το ουίσκι στο ποτήρι μου ανέδιδε κύματα ιωδίου και τύρφης μπλεγμένα με νότες καπνού, ξηρών καρπών και φρούτων. Τέλεια ταύτιση! Σκηνικό, ατμόσφαιρα, αρώματα και Lagavulin έγιναν ένα εκείνο το βράδυ. Και εγώ αποφάσισα να προσθέσω μια ολόκληρη κατηγορία στα αγαπημένα μου καλοκαιρινά ποτά. Τα νησιώτικα malts της Σκωτίας.
Ανέκαθεν μου άρεσε η δύναμη του χαρακτήρα τους και η πρωτοτυπία τους. Από την πρώτη φορά που δοκίμασα Lagavulin, Laphroaig και τα άλλα τα «παιδιά» μου ήρθαν στο μυαλό κύματα, το θαλασσινό spray, φύκια και άλλες μυρωδιές του καλοκαιριού. Όμως το κλισέ malt whisky, δερμάτινη πολυθρόνα, αναμμένο τζάκι ήταν ισχυρό για να το αντικαταστήσω με μελτέμι, παραλία και ξαπλώστρα. Όταν το δοκίμασα ωστόσο ένιωσα ότι όλα μπαίνουν στην σωστή τους θέση, εντύπωση που ενισχύθηκε και από την επίσκεψή μου στο Islay της Σκωτίας. Το νησί όπου παράγονται μερικά από τα κορυφαία ουίσκι του κόσμου μπορεί να έχει ελάχιστη σχέση με ένα ελληνικό κυκλαδονήσι, κάτι όμως στην αυστηρότητα του τοπίου μου έφερε στο μυαλό τις Κυκλάδες! Ακόμη και αν αυτή η αυστηρότητα τους είναι εντελώς αντίθετη αφού η καταχνιά παίρνει τη θέση του σκληρού φωτός, τα καταπράσινα λιβάδια με τις βραχώδεις παραλίες τη θέση των εκτάσεων με φρύγανα και τις αμμουδιές κλπ.
Στο Islay υπάρχουν επτά αποστακτήρια και παράγονται ισάριθμα ουίσκι ανάμεσά τους το αγαπημένο μου Lagavulin, ένα malt τόσο τέλειο στην βασική έκδοση των 16 ετών που κυκλοφορεί ευρέως που όσες παραλλαγές και αν έχω δοκιμάσει με διαφορετικές παλαιώσεις, διαφορετικά ξύλα πάντα ένιωθα να λείπει κάτι από την τέλεια αρμονία του στο στόμα ή από το πυκνό και τόσο χαρακτηριστικό του άρωμα. Το Laphroaig είναι το έτερο ιερό τέρας του Islay. Ακόμη πιο τυπάδικο, θαλασσινό και αιχμηρό από το Lagavulin με τον ιωδιούχο χαρακτήρα του (τόσο στην κλασική 10χρονη, όσο και στην 15χρονη) να το ξεχωρίζει από οποιοδήποτε άλλο ποτό. Σημειώστε όμως εδώ ότι το Laphroaig διαθέτει και μια 30χρονη έκδοση, σπάνια και πανάκριβη μεν, που όμως είναι όλα τα λεφτά! Το ιώδιο είναι πάντα εδώ και όλος ο ιδιόρρυθμος χαρακτήρας του, που όμως συμπληρώνεται με νότες βανίλιας, λεμονιού ακόμη και λουλουδιών, ενώ στο στόμα αποκτά κάτι από το βελούδο του Lagavulin. Ένα πραγματικά μεγαλειώδες malt, από τα ελάχιστα πιστεύω που ωφελούνται πραγματικά από την τόσο μακρόχρονη παλαίωση! Πολύ φαρμακευτικό και ιωδιούχο με νότες κεδρόμηλου και καπνού είναι και ένα από τα πολύ χαρακτηριστικά και λιγότερο γνωστά malts του Islay, το Caol Ila. Στο ίδιο μήκος κύματος και το πληθωρικό Ardbeg με το πολύ δυναμικό και πιπεράτο στόμα ενώ πιο απαλό και καπνιστό είναι το Bowmore.
Τα σκωτσέζικα νησιά με αποστακτήρια είναι επτά, θα αναφερθώ όμως σε δυο ακόμη. Το Skye όπου παράγεται το διάσημο Talisker, ένα υπέροχα πιπεράτο, εκρηκτικό malt με ιωδιούχες και καπνιστές νότες και απολαυστικά μακρύ τελείωμα και το πιο βορινό Orkney όπου παράγεται το Highland Park, ίσως το πιο στρογγυλό και αρμονικό σκωτσέζικο malt. Ένα μαγικό ουίσκι με πολυσύνθετο άρωμα φρούτων, καπνού, τύρφης με ιωδιούχες νότες και φόντο ξηρών καρπών και ένα απίθανο στόμα πληθωρικό, μεταξένιο και εξαίσια αρμονικό.